Myślibórz – fortyfikacje, kościół pw. św. Jana Chrzciciela, muzeum

 

Myślibórz to niewielkie miasto w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim. Osadnictwo na tym terenie istniało już w VI w. p.n.e. Było to grodzisko kultury łużyckiej zlokalizowane niedaleko dzisiejszego miasta. W tym samym miejscu, na przełomie VIII i IX wieku powstało wczesnośredniowieczne grodzisko słowiańskie. Pierwsza wzmianka o samym mieście pochodzi z 1238 roku. Pierwotnie tereny te wchodziły w skład państwa Piastów, W 1261 r. Myślibórz został włączony do Marchii Brandenburskiej i kilka lat później otrzymał prawa miejskie. W kolejnych latach miasto intensywnie się rozwijało. W okresie 1298-1537 było stolicą Nowej Marchii. 

Miasto posiada wiele ciekawych i cennych zabytków. Kilka z nich chciałbym przybliżyć osobom zainteresowanym. 

 

 

Jednym z zabytków o średniowiecznym rodowodzie są fortyfikacje miejskie. Wzniesiono je w drugiej połowie XIII wieku. Miasto otoczono pierścieniem murów, wałem ziemnym oraz podwójną fosą. Mury zbudowane zostały z kamieni granitowych, oraz cegły w górnych partiach. Ich długość wynosiła około 1900 metrów. W obwarowaniach zlokalizowano 49 baszt, w większości łupinowych, czyli otwartych od strony miasta. Rozmieszczone były co 24-30 metrów, trzykondygnacyjne, lekko wysunięte przed lico murów. Tam, gdzie miasto było słabiej chronione przez naturalne warunki (jezioro, bagna), zbudowano cylindryczne baszty pełne. Do miasta prowadziły trzy bramy: od zachodu Brama Młyńska, od północy Pyrzycka, zaś od wschodu Nowogródzka. 

Do dnia dzisiejszego przetrwały tylko dwie bramy: Pyrzycka, zbudowana z cegły w pierwszej połowie XIV wieku i Nowogródzka, wzniesiona w tym samym czasie. Zachowały się również częściowo mury, na odcinku ok. 300 metrów, ale już nie w pierwotnej wysokości. Najdłuższe odcinki można znaleźć w północnej części miasta, obok bramy Pyrzyckiej. Także po stronie wschodniej, w pobliżu bramy Nowogródzkiej zachował się odcinek obwarowań. Przetrwała również cylindryczna, trzykondygnacyjna Baszta Prochowa, wybudowana na przełomie XIV i XV wieku, dziś samotnie stojąca w północnej części miasta. 

 

 

Kolejnym zabytkiem sięgającym swymi korzeniami do średniowiecza jest kościół pw. Jana Chrzciciela. Pierwsza świątynia została wzniesiona w drugiej połowie XIII wieku z kamieni granitowych. Została zniszczona w czasie najazdu księcia wielkopolskiego, Bolesława Pobożnego w 1271 roku. W 1298 roku została powołana przez margrabiego Albrechta III kapituła kolegiacka przy kościele. Dało to impuls do odbudowy kościoła. Wykorzystując częściowo wcześniejsze mury oraz kamień pozyskany z rozbiórki zniszczonych części świątyni, na początku XIV wieku zostało wzniesione dzisiejsze prezbiterium. W kolejnych latach rozbudowywano świątynię. Na przestrzeni wieków kolegiata była niszczona przez husytów, zdarzały się pożary, ale zawsze była odbudowywana. 

Kościół do dnia dzisiejszego zachował swój gotycki charakter. Świątynia jest orientowana, trójnawowa, z dostawioną od zachodu wieżą. Wyposażenie jest głównie barokowe. 

Na uwagę zasługuje przede wszystkim piękny ołtarz główny. Ufundowany został w 1697 roku przez dwóch burmistrzów Myśliborza, Andreasa Rothe i Georga Dalacka. Drewniany, bogato polichromowany, wykonany został przez Heinricha Bernharda Hattenkerela z Morynia. W centrum ołtarza artysta umieścił płaskorzeźbioną scenę ukrzyżowania. Pośrodku wiszący na krzyżu Jezus, po bokach dwóch łotrów ukrzyżowanych wraz z Nim. U dołu, pod krzyżem Maryja, św. Jan Apostoł, Maria Magdalena obejmująca krzyż, płaczące niewiasty, rzymscy żołnierze oraz tłum ludzi. W tle Jerozolima. Po bokach zostały umieszczone rzeźby czterech ewangelistów z przypisanymi im atrybutami. Patrząc od lewej: św. Mateusz z aniołem, św. Marek z lwem, św. Łukasz z wołem i św. Jan z orłem. 

Poniżej, w predelli, nad tabernakulum, został umieszczony obraz przedstawiający Ostatnią Wieczerzę. Po bokach, dwie kobiece postacie symbolizują Stary i Nowy Testament. Po lewej Synagoga, uosabiająca Stary Testament, po prawej Ecclesia symbolizuje Nowy Testament. Ołtarz wieńczy scena Zmartwychwstania. Artysta przedstawił powstającego z martwych Chrystusa, zaś u dołu śpiących żołnierzy rzymskich. Po bokach znajdują się figury dwóch kolejnych żołnierzy rzymskich, tym razem w bardziej dynamicznej pozycji, Na samej górze artysta przedstawił Jezusa wstępującego do nieba. 

W kościele warto również zwrócić uwagę na ambonę. Powstała w latach 70-tych XVIII wieku, Kosz ambony zdobią wizerunki czterech Ewangelistów. Natomiast na balustradzie artysta umieścił dwie sceny ze Starego Testamentu. U dołu wielka ryba wypluwa Jonasza na brzeg morza. Drugie malowidło przedstawia śpiącego Jakuba, któremu przyśniła się drabina sięgająca nieba, po której wchodzili i schodzili aniołowie, zaś na jej szczycie stał Bóg. Ambonę wieńczy, umieszczona na baldachimie, figura pelikana karmiącego swoje młode własną krwią. Scena ta symbolizuje przelaną na krzyżu krew Zbawicela, a także jest alegorią Eucharystii, gdzie wierni przyjmują Ciało i Krew Chrystusa.

 

 

Kolejnym miejscem w Myśliborzu, do którego warto zajrzeć jest Muzeum Pojezierza Myśliborskiego. Znajduje się niedaleko Jeziora Myśliborskiego oraz Sanktuarium Miłosierdzia Bożego. Pieszo jakieś dwie-trzy minuty od rynku. Swoją siedzibę ma w XIV-wiecznej Kaplicy św. Ducha. Do czasów reformacji pełniła rolę sakralną, zaś później funkcja obiektu wielokrotnie się zmieniała, M.in. zlokalizowano tutaj browar, owczarnię czy magazyn soli. Od 1979 roku pełni rolę muzeum. 

Placówka udostępnia zwiedzającym szeroki wachlarz eksponatów, począwszy od obiektów archeologicznych, poprzez etnografię do sztuki współczesnej. Po muzeum oprowadza przewodnik, który w bardzo ciekawy sposób opowiada o zgromadzonych eksponatach, ich historii, a także o prowadzonych badaniach w bliższej i dalszej okolicy. 

W dziale historii sztuki zgromadzono obrazy, rzeźby, rzemiosło artystyczne… W dziale archeologicznym została zrekonstruowana ziemianka, w jakiej w dawnych czasach mieszkali ludzie na tym terenie. Zgromadzono dawne narzędzia, broń, biżuterię…, a także zęby mamuta. W dziale etnograficznym z pewnością wiele przedmiotów przypomni dzieciństwo spędzone u dziadków na wsi. 

 

 

Warto zajrzeć do Myśliborza podczas wakacyjnych wojaży. Małe, ale bogate w zabytki miasteczko, z wielowiekową historią, nie zawiedzie nikogo. Pobliskie jezioro umożliwia uprawianie sportów wodnych, okoliczne lasy zachęcają do spacerów. Myślę, że każdy znajdzie coś dla siebie. POLECAM!!!

 

Dodaj komentarz