Jawor to miasto w woj. dolnośląskim, siedziba władz powiatu jaworskiego. Osadnictwo na tym ternie sięga neolitu, czyli ok 5000 tys. lat p.n.e. We wczesnym średniowieczu istniała w tym miejscu osada słowiańska, zaś w późniejszych czasach gród plemienia Trzebowian. W średniowieczu ziemie te znalazły się pod panowaniem Piastów. Nie zachował się akt lokacyjny miasta, dlatego nie jest zanana dokłada data nadania praw miejskich Jaworowi. W mieście zachowało się wiele ciekawych, czasami wyjątkowych zabytków. Jednym z najcenniejszych jest Kościół Pokoju.
Reformacja na ziemię jaworską dotarła dość wcześnie. Już w 1525 roku, za przyzwoleniem katolickiego proboszcza parafii św. Marcina, wygłoszono pierwsze ewangelickie kazanie. W czasie wojny trzydziestoletniej, miasto stało się znowu wyłącznie katolickie. W wyniku Pokoju Westfalskiego, zawartego 24 października 1648 roku, Szwedzi wymogli na arcyksięciu austriackim, Ferdynandzie III Habsburgu, zgodę na budowę trzech świątyń protestanckich na Śląsku: w Głogowie (dzisiaj już nie istnieje), w Świdnicy i właśnie w Jaworze. Kościoły te, zwane Kościołami Pokoju, miały zostać zbudowane poza murami miejskimi z drewna, gliny, piachu i słomy.
Kamień węgielny pod świątynię w Jaworze położono w 1654 r. Budowy podjął się miejscowy mistrz ciesielski, Andreas Gamper. Swoje dzieło ukończył 30 września 1655 roku, zaś poświęcenie kościoła miało miejsce 23 grudnia 1655 roku. W XVIII wieku, od strony południowej, dobudowano dzwonnicę. Budowla ma wymiary 44 na 25 metrów. Kościół zbudowany został w stylu bazyliki z dwoma niższymi nawami bocznymi. Całość wsparta jest na 14 filarach. W ciągu kilku wieków swego istnienia, wielokrotnie były prowadzone prace remontowe i konserwatorskie, dzięki czemu przetrwał w nie zmienionym stanie do dnia dzisiejszego.
W ścianach kościoła znajdują się liczne epitafia z XVII i XVIII wieku, które pochodzą częściowo z dawnej posadzki świątyni oraz z Cmentarza Pokoju, który dzisiaj już nie istnieje.
Kościół teoretycznie miał mieć skromne wyposażenie, lecz mnogość malowideł sprawia, że wydaje się być urządzony z wielkim przepychem. Wrażenie robią przede wszystkim empory, których są aż cztery poziomy. W całości pokryte są obrazami, malowanymi bezpośrednio na drewnie lub na lnianym płótnie, które potem napinano.
Na pierwszej emporze, licząc od dołu, umieszczono herby rodów szlacheckich (na tle pejzaży), fundatorów kościoła, mających w większości korzenie polskie, śląskie, ale również czeskie, niemieckie oraz węgierskie. Na trzeciej kondygnacji również znajduje się kilka tarcz herbowych, a także sceny biblijne związane z z zawodami szewców, tkaczy i krawców. Na tych dwóch kondygnacjach zlokalizowano około 26 lóż śląskich rodów szlacheckich. Niektóre z nich zostały ozdobione widokami rodowych zamków i posiadłości. Własnymi lożami dysponowali również starsi cechów, m.in krawców czy szewców.
Kondygnacje druga i czwarta ozdobione są malowidłami przedstawiającymi sceny z Nowego i Starego Testamentu. Na drugiej emporze umieszczono 72 sceny Nowego Testamentu, na czwartej 71 scen Starego Testamentu. Każde malowidło zostało opatrzone odpowiednią sentencją z Biblii, oraz wskazaniem do jakiej Księgi się odnosi. Napisy są oczywiście w języku niemieckim. I tak np. jedna ze scen przedstawia ucieczkę do Egiptu. Opatrzona została informacją, że nawiązuje do drugiego rozdziału Ewangelii św. Mateusza oraz opatrzona napisem, który w tłumaczeniu brzmi: „Ucieczka przed gniewem Heroda”. Inna scena przedstawia Eliasza karmionego przez kruki, Została wskazana I Księga Królewska, rozdział 17, zaś podpis brzmi: „Cudownie karmiony przez kruki”. Jeśli ktoś zna język niemiecki, bez trudu rozszyfruje wszystkie biblijne sceny przedstawione na emporach.
Poza emporami, w Kościele Pokoju warto jeszcze zwrócić na kilka elementów. Przede wszystkim wzrok przykuwa piękna, barokowa ambona. Jest dziełem rzeźbiarza Mateusza Knothe z Legnicy, pomalowana przez Jerzego Fogla z Kowar. Pochodzi z 1670 roku. Ambonę podpiera anioł trzymający otwartą księgę z napisem „Wieczna Ewangelia”. Sześcioboczny kosz zdobią rzeźby czterech ewangelistów oraz figury Mojżesza i Jana Chrzciciela. Całość wieńczy figura Zmartwychwstałego Chrystusa, trzymającego w ręku krzyż z flagę.
Kolejnym elementem wartym bliższemu przyjrzeniu, jest ołtarz główny. Został ufundowany przez ród Hochbergów w 1672 roku. Jego wysokość wynosi 9,2 metra, zaś szerokość 5 metrów. Obraz, który w nim się znajduje, nie pochodzi z czasów budowy świątyni. Został podarowany kościołowi z okazji 200-lecia istnienia i przedstawia Jezusa w Ogrodzie Getsemani. Pierwotny obraz przedstawiał Ostatnią Wieczerzę. Po bokach zostały umieszczone dwie figury, po lewej Mojżesza trzymającego tablice z dziesięciorgiem przykazań, zaś po prawej Jana Chrzciciela z krzyżem owiniętym w chorągiew. Powyżej okrągły obraz przedstawiający Ducha Świętego w postaci gołębicy, zaś po bokach oraz w zwieńczeniu ołtarza trzy figury aniołów trzymających szarfy z napisem „Sanctus”
Bardzo piękna jest również drewniana, ośmioboczna, bogato zdobiona chrzcielnica. Ufundowana została w 1656 roku przez Georga von Schweinitza, zaś znajdująca się w środku srebrna misa pochodzi z 1694 roku.
Kościół Pokoju w Jaworze to wyjątkowy zabytek na skalę światową. Zwiedzając Dolny Śląsk, ta świątynia powinna znaleźć się na liście miejsc obowiązkowych. Myślę, że nikt nie wyjdzie z niej zawiedziony, Zdjęcia nie oddają jej piękna, To trzeba zobaczyć na własne oczy. POLECAM!!!
